Het initiatief voor een trainings- en uitwisselingsbijeenkomst van de SER-secretariaten, dit voorjaar op Curaçao, kwam van Josephine Provence, algemeen secretaris van SER Curaçao. De SER’en in het koninkrijk verschillen erg in leeftijd en omvang, maar kunnen volgens Provence veel van elkaar leren. De SER Sint-Maarten is de jongste loot aan de stam. Sinds mei 2011 heeft dit land met 38.000 inwoners een eigen SER. Een raad met negen leden, net als in Nederland verdeeld over drie geledingen: werkgevers, werknemers en onafhankelijke leden. Voorzitter is René Richardson, oud-gedeputeerde van het bestuurscollege van Sint-Maarten. 
Het vijfhoofdige secretariaat wordt aangestuurd door algemeen secretaris Gerard Richardson (geen familie van de voorzitter), die sinds maart zijn team en huisvesting operationeel heeft. De raad adviseerde de regering van Sint-Maarten vorig jaar over de invoering van een vrije dag op de Dag van Bevrijding (1 juli). Op korte termijn hoopt de raad onder meer aan de slag te gaan met adviezen over gezondheidszorg en pensioenen.

 

Status aparte 


Aruba (107.000 inwoners) verwierf in 1986 een status aparte binnen het koninkrijk, met een eigen regering. Jarenlang maakte Aruba deel uit van de SER Nederlandse Antillen, maar in 1987 werd een eigen SER opgericht. Felix Bijlhout is algemeen secretaris van SER Aruba. Nadat zijn voorganger Ben Marapin eind 2010 na meer dan twintig jaar met pensioen ging, combineerde Bijlhout in zijn eentje het ondersteunen van de raad met het zoeken naar nieuwe medewerkers en huisvesting. In het afgelopen jaar zijn zowel de raad (negen leden) als het secretariaat vrijwel volledig vernieuwd. Vorig jaar adviseerde de Arubaanse SER onder meer over de invoering van een verplichte pensioenregeling voor werknemers in de private sector.

Continuïteit 


 

De SER van de Nederlandse Antillen was sinds 1966 op Curaçao (150.000 inwoners) gevestigd. De opsplitsing van de Nederlandse Antillen in 2010 betekende het einde van deze gezamenlijke raad en ook het begin van een eigen SER voor Curaçao. Qua personele bezetting veranderde er minder dan op de andere eilanden: voorzitter Stanley Betrian maakte de overstap van SER Nederlandse Antillen naar SER Curaçao, net als algemeen secretaris Josephine Provence en een deel van het secretariaat. Toch maakte de SER Curaçao ook een nieuwe start, die gepaard ging met afwegingen over de samenstelling van de raad, de onderwerpen op de agenda en de werkwijze van de raad en het secretariaat. Deze vragen kwamen ook aan de orde tijdens het werkbezoek van de Nederlandse SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan in het voorjaar van 2011. Met leden van de SER Curaçao sprak hij toen over sociaal-economisch beleid en SER-advisering.

 

Internationale inspiratie 

De Caribische SER’en zijn niet van plan het wiel opnieuw uit te vinden. Uitwisseling met de SER’en van Nederland en andere landen is voor hen van heel belangrijk. Zo lieten de raden van Aruba en Curaçao elk een jonge SER-medewerker deelnemen aan de Internationale Summer School die de SER in 2009 organiseerde in Noordwijk. Aan de Summer School van dit jaar, in Shanghai, doen mogelijk vertegenwoordigers van alle drie Caribische SER’en mee. Curaçao is sinds 2011 ook actief in het bestuur van AICESIS, de internationale vereniging van SER’en. De SER van Sint Maarten bracht onlangs een werkbezoek aan Nederland. De delegatie bezocht de SER in Den Haag, en ook de provinciale SER’en in Brabant en Zeeland en de gemeentelijke SER in Delft. 
Een van de thema’s die regelmatig aan de orde zijn tijdens de uitwisselingen, is hoe adviezen tot stand komen. In het Caribisch gebied is het gebruikelijk om adviezen stap voor stap vorm te geven via meerdere besprekingen in de voltallige raad. In Nederland gebeurt dat in de regel door voorbereiding in commissies. Pas wanneer de commissie een integraal conceptadvies heeft uitonderhandeld, wordt het besproken en vastgesteld in de raad. De algemeen secretarissen Richardson, Bijlhout en Provence zijn geïnteresseerd in het werken met voorbereidende commissies voor een adviestraject. Voordeel daarvan is dat expertise gerichter kan worden ingezet. Zo kunnen gezaghebbende wetenschappelijke specialisten in een commissie aanschuiven bij de onafhankelijke geleding, en kunnen ook werkgevers en vakbonden hun inhoudelijke experts inzetten. Omdat de Caribische raden veel kleiner zijn dan de Nederlandse SER, maar de thematiek even breed, zien de algemeen secretarissen dat als een interessante werkwijze.

 

Een andere opvallend verschil tussen de SER’en is de plaats die adviezen innemen in het beleidsproces. In Nederland wordt de SER vaak al vroeg in het beleidsproces om advies gevraagd. De Caribische SER’en gaan vaak in een later stadium aan de slag. Zij worden doorgaans gevraagd te adviseren over concrete, meer uitgewerkte wetsvoorstellen. Een belangrijk gespreksonderwerp is dan ook hoe een SER eerder in het beleidsproces kan meedoen en daarmee in een eerder stadium invloed kan uitoefenen op de beleidsvoornemens van een kabinet.

 

Gezamenlijke uitdagingen 


Voor de jonge Caribische SER’en is er veel werk aan de winkel. Tegelijkertijd willen ze de tijd nemen om onderling te spreken over recente ontwikkelingen en gezamenlijke uitdagingen. Voor de Nederlandse SER is het interessant dat gesprek te volgen, want vragen die in het Caribisch gebied spelen over bijvoorbeeld agenda, werkwijze en samenstelling van de raad, zijn ook voor Nederland relevant.

 

Source: ser.nl - article by: Niels Achterberg en Sander Tjeerds